|
AKTUELNOSTI
|
SUDSKA PRAKSA I SLUŽBENA MIŠLJENJAKUPCI U POSTUPKU PRIVATIZACIJEZakon o privatizaciji (Sl.glasnika br.38/2001 stupio na snagu 7.jula 2001.god(član 12)Prodaja društvenog preduzeća stranom fizičkom licu Da li se društveno preduzeće u postupku stečaja može prodati stranom fizičkom licu? Društveno preduzeće u postupku stečaja se može prodati stranom fizičkom licu. Odredbom člana 129 st. 1 i 2 Zakona o prinudnom poravnanju, stečaju i likvidaciji ("Sl. list SFRJ", br. 84/89 i "Sl. list SRJ", br. 37/93 i 28/96) je određeno da stečajno veće može, pošto prethodno pribavi mišljenje poverilaca i stečajnog upravnika, na osnovu procene, odnosno sprovedenog veštačenja, odlučiti da se dužnik kao pravno lice izloži prodaji i da se prodaja dužnika kao pravnog lica vrši javnim nadmetanjem ili neposrednom pogodbom. Prema tome, ne postoji zabrana prodaje društvenog preduzeća kao dužnika stranom fizičkom licu. Zakonom o privatizaciji ("Sl. glasnik RS", br. 38/2001), član 3, određeno je da je predmet privatizacije društveni odnosno državni kapital, dok je članom 12 stav 1 određeno da kupci ovog kapitala ili imovine mogu biti domaća ili strana pravna ili fizička lica. Kupovina društvenog preduzeća, kao pravnog lica, od strane fizičkog lica Zakonom o privatizaciji nije uslovljena postojanjem reciprociteta za njenu kupoprodaju. (Pravno shvatanje utvrđeno kroz odgovore na pitanja na sednici Odeljenja za privredne sporove Višeg trgovinskog suda u Beogradu 30. avgusta 2002. godine) OSLOBAĐANJA OD PLAĆANJA CARINA I DRUGIH UVOZNIH DAŽBINA I TAKSI
Zakon o donacijama i humanitarnoj pomoći Sl.list SRJ 53/2001 stupio na snagu 6.oktobra 2001 (član 5) Primalac donacije i humanitarne pomoći oslobođen je plaćanja carine i drugih uvoznih dažbina "Radi jednoobrazne i pravilne primene Zakona o donacijama i humanitarnoj pomoći ("Sl. list SRJ", br. 53/2001), carinarnice se obaveštavaju sledeće: 1. Primalac donacije i pomoći oslobođen je od plaćanja carine, drugih uvoznih dažbina i taksi koje se plaćaju prilikom uvoza robe koja je predmet donacije i humanitarne pomoći. 2. Ako se roba uvozi kao donacija i humanitarna pomoć, u JCI u rubriku 24 - Vrsta spoljnotrgovinskog posla, pored šifara navedenih u Kodeksu šifara pod VII uz Pravilnik o sadržini i korišćenju isprava u carinskom postupku upisuje se šifra "66" - "Donacije i humanitarna pomoć", u rubriku 36 Povlastice, pored šifara navedenih u Kodeksu šifara pod XXI - Zakonski osnov za oslobađanje od plaćanja carine, neplaćanje carine, odnosno povećanje ili sniženje stope carine po Carinskom zakonu, propisima donesenim na osnovu Carinskog zakona i Zakona o Carinskoj tarifi, uz navedeni pravilnik i šifra "05100" - član 5 stav 1 Zakona o donacijama i humanitarnoj pomoći. 3. Navedenim zakonom propisano je da se na uvoz robe koja je predmet donacije i humanitarne pomoći ne plaća akciza i porez na promet u skladu sa odredbama saveznog zakona kojim se uređuju osnovi poreskog sistema. Odredbama člana 24 stav 1 tačka 3 Zakona o osnovama poreskog sistema, propisano je da se akciza ne plaća na derivate nafte, etil alkohol (etanol), koji se koristi u medicinske svrhe i na kafu koju uvoze međunarodne humanitarne organizacije, kao i na derivate nafte i etil alkohol koje kao humanitarnu pomoć bez naknade dobijaju domaće humanitarne organizacije preko ili posredstvom Crvenog krsta, dok je odredbama člana 34 stav 1 tačka 7 propisano da se porez na promet ne plaća na proizvode koji se uvoze kao humanitarna pomoć preko ili posredstvom međunarodne, odnosno domaće humanitarne organizacije, kao i na proizvode koji se nabavljaju u zemlji iz novčanih sredstava dobijenih kao humanitarna pomoć preko ili posredstvom međunarodne humanitarne organizacije. Propisano pravo na poresko oslobođenje ostvaruje se na osnovu mišljenja nadležnog saveznog organa za poslove finansija - Saveznog ministarstva finansija, odnosno rešenja nadležnog poreskog organa, a koje se donosi na osnovu odgovarajuće dokumentacije koju podnose korisnici ovih poreskih olakšica, odnosno poreskih oslobođenja. (Ovakav stav zauzelo je Savezno ministarstvo finansija u aktu od 15.10.2001. godine). 4. Odlukom o dopuni Odluke o zabrani uvoza korišćenih motornih vozila i korišćene opreme ("Sl. list SRJ", br. 56/2001), koja je stupila na snagu 13.10.2001. godine, propisano je da se mogu uvoziti korišćena motorna vozila, traktori građevinske i rudarske mašine koje primaoci donacije i pomoći iz stava 1 člana 1 Zakona o donacijama i humanitarnoj pomoći, uvoze kao donaciju i humanitarnu pomoć." (Obaveštenje Savezne uprave carina, 01/3 broj D-11012/1 od 17. oktobra 2001. godine) P R O P I S IZAKON O STRANIM ULAGANJIMA("Sl. list SRJ", br. 3/2002) I OSNOVNE ODREDBE Oblast primene Ovaj zakon uređuje strana ulaganja u preduzeća i druge oblike za obavljanje delatnosti radi sticanja dobiti (u daljem tekstu: preduzeća) u Saveznoj Republici Jugoslaviji. Strana ulaganja u osiguravajuća društva, banke, druge finansijske organizacije i slobodne zone vrše se u skladu sa saveznim zakonom kojim se uređuje njihovo osnivanje, odnosno njihov pravni položaj. Stani ulagač Strani ulagač, u smislu ovog zakona, jeste: 1. strano pravno lice sa sedištem u inostranstvu; 2. strano fizičko lice; 3. jugoslovenski državljanin sa prebivalištem odnosno boravištem u inostranstvu dužim od godinu dana. Strano ulaganje Strano ulaganje u SR Jugoslaviju, u smislu ovog zakona, jeste: 1. ulaganje u jugoslovensko preduzeće kojim strani ulagač stiče udeo ili akcije u osnovnom kapitalu tog preduzeća; 2. sticanje svakog drugog imovinskog prava stranog ulagača kojim on ostvaruje svoje poslovne interese u SR Jugoslaviji. Osnovni oblici stranog ulaganja Strani ulagač može sam ili sa drugim stranim ili domaćim ulagačima: 1. osnovati preduzeće; 2. kupiti akcije ili udele u postojećem preduzeću. Osnovni oblici stranog ulaganja uređuju se ugovorom o osnivanju ili ugovorom o ulaganju koji se zaključuju u pisanoj formi, odnosno odlukom o osnivanju sačinjenom u pisanoj formi. Posebni oblici stranog ulaganja Stranom ulagaču može biti ustupljena dozvola (koncesija) za korišćenje prirodnog bogatstva, dobra u opštoj upotrebi ili za obavljanje delatnosti od opšteg interesa, u skladu sa zakonom. Stranom ulagaču može se odobriti da izgradi, iskorišćava i transferiše (B.O.T. -Build operate and transfer) određeni objekat, postrojenje ili pogon, kao i objekte infrastrukture i komunikacija. Ulog stranog ulagača Ulog stranog ulagača može biti u stranoj konvertibilnoj valuti, stvarima, pravima intelektualne svojine, hartijama od vrednosti i drugim imovinskim pravima. Ulog stranog ulagača može biti u dinarima koji se, po propisima o deviznom poslovanju, mogu transferisati u inostranstvo, uključujući tu i reinvestiranje dobiti. Strani ulagač može konvertovati svoje utvrđeno potraživanje u udeo, odnosno akcije preduzeća - dužnika. Nenovčani ulozi moraju biti izraženi u novcu. II GARANTOVANA PRAVA STRANIH ULAGAČA Sloboda stranog ulaganja Strani ulagač može osnovati odnosno ulagati u preduzeća za obavljanje svih vrsta delatnosti radi sticanja dobiti, ukoliko ovim zakonom nije drukčije predviđeno. Nacionalni tretman Strani ulagač u pogledu svog uloga uživa jednak položaj, prava i obaveze kao i domaća fizička i pravna lica, ukoliko ovim zakonom nije drukčije predviđeno. Preduzeće sa stranim ulogom uživa jednak pravni položaj i posluje pod jednakim uslovima i na jednak način kao i jugoslovenska preduzeća bez stranog uloga. Pravna sigurnost Strani ulagač uživa punu pravnu sigurnost i pravnu zaštitu u pogledu prava stečenih ulaganjem. Prava stranog ulagača stečena u momentu upisa stranog ulaganja u sudski registar ne mogu biti sužena naknadnom izmenom zakona i drugih propisa. Ulog stranog ulagača i imovina preduzeća sa stranim ulogom ne mogu biti predmet ekspropriacije ili drugih mera države sa jednakim dejstvom, osim kada je zakonom ili na osnovu zakona utvrđen javni interes i uz plaćanje naknade. Naknada iz stava 3 ovog člana mora odgovarati tržišnoj vrednosti predmeta eksproprijacije ili druge mere na dan donošenja akta o takvoj meri. Promena vrednosti predmeta eksproprijacije ili druge mere do koje može doći zbog saznanja javnosti za takvu meru, neće uticati na procenu njegove tržišne vrednosti koja se preduzima radi isplate ove naknade. Naknada iz stav 3 ovog člana mora se isplatiti bez odlaganja, u konvertibilnoj valuti i strani ulagač je može slobodno transferisati u inostranstvo. U slučaju docnje u isplati ove naknade, strani ulagač ima pravo na zakonsku zateznu kamatu. Konverzija i sloboda plaćanja Strani ulagač može, u pogledu svakog plaćanja vezanog za strano ulaganje, slobodno konvertovati domaću valutu u stranu konvertibilnu valutu. Preduzeće sa stranim ulogom slobodno vrši plaćanje u međunarodnim poslovnim odnosima. Preduzeće sa stranim ulogom može stranu valutu držati na deviznom računu kod ovlašćene banke i tim sredstvima slobodno raspolagati. Pravo na vođenje poslovnih knjiga Preduzeće sa stranim ulogom, pored obaveze vođenja poslovnih knjiga i sačinjavanja finansijskih izveštaja u skladu sa domaćim propisima, ima pravo vođenja poslovnih knjiga i sačinjavanja finansijskih izveštaja u skladu sa međunarodno prihvaćenim računovodstvenim i revizorskim standardima. Pravo na transfer dobiti i imovine Strani ulagač može, po izmirenju obaveza u skladu sa domaćim propisima, slobodno i bez odlaganja, u konvertibilnoj valuti, transferisati u inostranstvo sva finansijska i druga sredstva u vezi sa stranim ulaganjem, a posebno: 1. dobit ostvarenu po osnovu stranog ulaganja (profit, dividende i dr.): 2. imovinu koja mu pripadne posle prestanka preduzeća sa stranim ulogom, odnosno na osnovu prestanka ugovora o ulaganju; 3. iznose dobijene od prodaje akcija ili udela preduzeća sa stranim ulogom; 4. iznose dobijene po osnovu smanjenja osnovnog kapitala preduzeća sa stranim ulogom; 5. dopunske uplate; 6. naknade iz člana 9 ovog zakona. Povoljniji tretman Na strana ulaganja na teritoriji Jugoslavije primenjuje se jugoslovensko pravo. Ukoliko međunarodni ili bilateralni sporazum čije su članice država stranog ulagača i Jugoslavija predviđa tretman koji je za stranog ulagača ili njegovo ulaganje povoljniji od tretmana predviđenog ovim zakonom, primenjuje se tretman predviđen takvim sporazumom. III PODSTICAJI STRANIH ULAGAČA Sloboda uvoza Poreske i carinske olakšice Strani ulagač i preduzeće sa stranim ulogom uživaju poreske i carinske olakšice u skladu sa zakonom. Carinska oslobođenja Uvoz opreme po osnovu uloga stranog ulagača, osim putničkih motornih vozila i automata za zabavu i igre na sreću, oslobođen je od plaćanja carina i drugih uvoznih dažbina. Pravo iz stava 1 ovog člana može se koristiti u skladu sa utvrđenom dinamikom ulaganja, do konačne izgradnje objekata, odnosno otpočinjanja delatnosti u koju se vrši ulaganje, a ukoliko se ulaganje vrši po osnovu reinvestiranja dobiti - za sve vreme važenja ugovora, odnosno odluke. Carinsko oslobođenje iz stava 1 ovog člana može koristiti i preduzeće sa stranim ulogom do visine novčanog dela stranog uloga u roku od dve godine od dana registracije stranog ulaganja. IV REŠAVANJE SPOROVA Sudovi i arbitraže Sporovi koji proističu iz stranih ulaganja mogu biti rešavani pred nadležnim sudovima Jugoslavije ili pred ugovorenom domaćom ili inostranom međunarodnom arbitražom. V POSEBNA PRAVILA Zaštita životne sredine Strani ulagač, u obavljanju delatnosti, dužan je uvek da postupa u skladu sa propisima koji regulišu zaštitu životne sredine. Pravo manjinskog učešća u posebnim oblastima i područjima Strani ulagač ne može, sam ili sa drugim stranim ulagačem, osnovati preduzeće u Saveznoj Republici Jugoslaviji u oblasti proizvodnje i prometa oružja, kao ni na području koje je u skladu sa zakonom određeno kao zabranjena zona. U oblastima i područjima iz stava 1 ovog člana strani ulagač može osnovati preduzeće sa domaćim pravnim subjektom ili ulagati u preduzeće, s tim što ne može steći pravo većinskog učešća u upravljanju tim preduzećem. U slučaju iz stava 2 ovog člana, strani ulagač dužan je da, za učešće u osnivanju preduzeća, odnosno za ulaganje u preduzeće, pribavi saglasnost saveznog organa nadležnog za poslove odbrane. U postupku za davanje saglasnosti, organ iz stava 3 ovog člana naročito ocenjuje kvalitet, vrstu i obim stranog ulaganja. Organ iz stava 3 ovog člana dužan je da, u roku od 30 dana od dana prijema zahteva, odluči o zahtevu. Ukoliko se u ovom roku ne odluči o zahtevu, smatraće se da je saglasnost data. U slučaju odbijanja davanja saglasnosti, organ iz stava 3 ovog člana dužan je o tome doneti obrazloženo rešenje. Protiv rešenja iz stava 6 ovog člana može se izjaviti žalba Saveznoj vladi u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja. Protiv konačnog rešenja iz stava 6 ovog člana ne može se voditi upravni spor. Sticanje svojine na nepokretnostima Strano fizičko i pravno lice, u svojstvu stranog ulagača, može sticati svojinu na nepokretnostima u skladu sa zakonom. VI REGISTRACIJA I EVIDENCIJA STRANIH ULAGANJA Registracija stranih ulaganja Strana ulaganja u smislu člana 3 tačka 1 registruju se u nadležnom sudu u skladu sa zakonom koji reguliše položaj privrednih društava. Registracija stranog ulaganja u druge oblike organizovanja za obavljanje delatnosti radi sticanja dobiti vrši se u skladu sa zakonima koji regulišu njihov položaj. Strani ulagač, u oblastima i područjima predviđenim članom 19, mora pribaviti saglasnost u smislu st. 3 i 5 tog člana radi registracije stranog ulaganja u nadležnom sudu. Evidencija stranih ulaganja Registarski sud, po službenoj dužnosti, obaveštava savezni organ nadležan za ekonomske odnose sa inostranstvom o izvršenoj registraciji stranih ulaganja, radi evidencije. Organ iz stava 1 ovog člana dostavlja registarskom sudu, za svaku kalendarsku godinu unapred, spisak država sa kojima ne postoji uzajamnost. VII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Primena ovog Zakona Ovaj zakon primenjuje se na sva strana ulaganja koja do dana stupanja na snagu ovog zakona nisu registrovana u nadležnom sudu. Prestanak važenja drugih propisa Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o stranim ulaganjima ("Službeni list SRJ", br. 79/94 i 29/96) Stupanje na snagu Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu SRJ". |
|
PRODAJA PREDUZECA METODOM JAVNE AUKCIJE Prodaju kapitala metodom javne aukcije sprovodi Aukcijska komisija koju obrazuje Agencija za privatizaciju. Komisija nadgleda prodaju aukcijom, registruje učesnike na aukciji, proglašava aukciju neuspelom, potpisuje zapisnik i obavlja druge poslove od značaja za sprovođenje aukcije u skladu sa zakonom. Uslovi za sprovođenje aukcije ispunjeni su ako je najmanje jedno lice steklo status učesnika aukcijei ako je prisutno lično ili preko ovlašćenog predstavnika. U vreme koje je predviđeno za početak JAVNE AUKCIJE, aukcionar će otvoriti nadmetanje prvo nadmetanje gde sredstva plaćanja mogu biti u gotovom novcu i dospelim obveznicama. Ako na prvom nadmetanju učestvuje više lica aukcionar oglašava početnu cenu kao i svako naredno uvećanje. Ukoliko se nakon trećeg poziva za prihvatanje novoutvrđene cene ne oglase zainteresovani kupci, udarcem čekića aukcionar označava aukciju završenom. Prodajna cena postaje najveća ponuđena vrednost, a kupcem se proglašava učesnik koji je ponudio najvišu cenu. Ako nakon oglašavanje početne cene nije bilo zainteresovanih ni posle trećeg poziva, aukcionar udarcem čekića proglašava prvo nadmetanje neuspelim i odmah otvara drugo nadmetanje gde sredstva plaćanja mogu biti i u nedospelim obveznicama. Na drugom nadmetanju učestvuju prijavljeni za drugo nadmetanje, kao i učesnici prvog nadmetanja ako je ono bilo neuspešno. Ako na drugom nadmetanju učestvuje više lica aukcionar oglašava početnu cenu kao i svako naredno uvećanje. Ukoliko se nakon trećeg poziva za prihvatanje novoutvrđene cene ne oglase zainteresovani kupci, udarcem čekića aukcionar označava aukciju završenom. Prodajna cena postaje najveća ponuđena vrednost, a kupcem se proglašava učesnik koji je prvi ponudio najveću cenu. Ako nakon oglašavanja početne cene nije bilo zainteresovanih ni posle trećeg poziva, aukcija se proglašava neuspelom, a učesnici gube pravo na vraćanje depozita. Kada drugom nadmetanju prisustvuje samo jedno lice koje je steklo status učesnika, to lice se poziva da prihvati početnu cenu tri puta. Ako prihvati početnu cenu proglašava se kupcem pri čemu je početna cena ujedno i prodajna cena. Ako učesnik ne prihvati početnu cenu aukcija se poglašava neuspelom, a on gubi pravo na vraćanje depozita. |
